شرع

From دانشنامه تخصصی حقوقی

شرع

الف ـ به معنی قانون است و به این معنی غالباً به صیغه جمع بکار رفته است.

ب ـ شرع اسلام که شامل امور ذیل است:

یک ـ امور اعتقادی مانند اعتقاد به وحدت خدا و روز حشر و رسالت پیغمبر اسلام(ص) و وجود فرشتگان و مانند این امور.

دو ـ امور اخلاقی یعنی مستحبات و مکروهات و عبادات.

سه ـ امور حقوقی اعم از مدنی و کیفری و سایر مسائل حقوقی که در باب جهاد و مانند آن گرد آوری شده است و این قسمت هم دو گونه است:

اول ـ آنچه که در نصوص قوانین شرع بطور خاص یا عام بیان شده است.

دوم ـ آنچه که برای اجرای مقررات مذکور فوق ، وضع و اجرای آن ضروری است مانند مقررات استخدام و مقررات اداری و مقررات گردآوری و مصرف وجوه عمومی و مقررات مربوط به تقسیم بندی کشور و اجرای مسائل عام المنفعه و امثال این امور که از نظر قانونگذاری در حقوقهای لائیک زمینه قسمتی از آیین نامه ها است. در شریعت این مقررات که برای حفظ قسمت منصوص شرع، وضع و اجرای آنها ضروری است در صلاحیت امام مسلمانان است ( از باب «والحافظون الحدود الله» و صیانت شرع) و امام بعد مکلف به پیروی از اینطور امور ( که نام آنها را حکومت می گذارند) نیست بلکه به صوابدید خود و رعایت مصالح و حوادث واقعه عمل می کند و نظر به حجم فوق العاده این قسمت و قابلیت تبدیل آن به حسب مصالح مسلمین می توان گردش و انطباق شرع را در طول قرون متمادی بر بسیاری از مسائل زندگی تصور کرد.