ترک استفصال

From دانشنامه تخصصی حقوقی

ترک استفصال  :

در مبحث عام درمورد الفاظی که افاده عموم می کنند از شافعی نقل شده که گفته : ترک استفصال در موردی که احتمال دیگر وجود دارد نازل منزله عموم گفتاری است. در روایت است که :(غیلا ن بن سلمه ثقفی )قبل از آن که اسلام را بپذیرد ده همسر داشت وقتی مسلمان شد پیامبر فرمود: چهار زن را نگه دار و از بقیه جدا شو اینکه پیامبر ترک استفصال کرده و نپرسید آیا آن ده زن را یکجا عقد کرده ای یا با فاصله گرفته ای به همین دلیل است که این جهت تاثیری در حکم ندارد . سید مرتضی در افاده عموم (ترک استفصال) می گوید: وقتی از حکم مفطر از معصوم سوال می شود:

1 : یا سوال خاص است طبعا جواب مطابق همان سوال خواهد بود مثلا می پرسد اگر حسن روزه اش را خورده باشد تکلیف چیست جواب می شنود:(کفاره براو واجب است)طبیعی است که این جواب افاده عموم نخواهد کرد.

2: گاهی سوال خاص نیست بلکه سوال درمورد شخصی است که روزه اش راافطار کند و پاسخ هم با لفظ عام ادا می گردد می فرماید: بر هر مفطری کفاره دادن لازم است. بدیهی است این پاسخ افاده عموم می کند و نیاز به توضیح نیست.

3:زمانی هم سوال مانند شکل دوم است اما در پاسخ لفظ عام به کار نرفته است بلکه جواب از نظر معنی عام است. زیرا حضرت بدون آنکه سوال از جزئیات امر بنماید و تفصیلا مورد را بررسی کند ترک استفصال کرده می فرماید: کفاره بر او لازم است این پاسخ در معنی چنین خواهد بود. کسی که افطار کند پس بر او کفاره لازم است. پس ترک استفصال افاده عموم می کند.