آزادی

From دانشنامه تخصصی حقوقی

آزادی: حالتی است در انسان که به موجب آن شخص می تواند آنطور که اراده کرده، رفتار کند. و این در مواردی است که قوانین الزامی (امرونهی) وجود نداشته باشد.

آزادی سه قسم است:

الف ـ آزادی سیاسی : آن قسم از حقوق افراد است که به موجب آن می توانند حق حاکمیت داشته باشند خواه بطور مستقیم و خواه از راه انتخاب نمایندگان طبق اصل ۲۶ متمم قانون اساسی : احزاب، جمعیت ها، انجمن های سیاسی و صنفی و انجمن های اسلامی یا اقلیت های دینی شناخته شده آزادانه، مشروط به اینکه اصول استقلال، آزادی، وحدت ملی، موازین اسلامی و اساس جمهوری اسلامی را نقض نکنند. هیچ کس را نمی توان از شرکت در آنها منع کرد یا به شرکت در یکی از آنها مجبور ساخت.

ب ـ آزادیهای فردی

ج ـ آزادیهای عمومی

(حقوق جزا) یکی از دو قسم ذیل گفته می شود:

۱ ـ آزادی موقت

۲ ـ آزادی به قول شرف

آزادی اجتماعات: قسمتی است از آزادیهای فردی که به موجب آن افراد حق دارند به منظور شور و بحث در موضوعی گردهم جمع آیند.

اجتماعات عمومی اجتماعاتی هستند که هر فرد حق شرکت در آنها را داشته باشد .

آزادی تجارت و صنعت: به موجب این قسم از آزادی فردی، افراد حق آزادی تأسیس و بهره برداری بنگاهها ومؤسسات تجاری و صنعتی و انتخاب هرگونه حرفه و پیشه (اصل ۱۸ متمم قانون اساسی ایران ) را دارند.

آزادی تملک و مال: قسمتی است از آزادیهای فردی که به موجب آن شخص بتواند در حدود قانون مالک مال شود (ماده ۹۵۸ قانون مدنی ) آزادانه مال خود را به مصرف برساند (ماده ۳۰ قانون مدنی ) و بدون مجوز قانونی، مالی از مالکیت وی خارج نشود (ماده ۳۱ قانون مدنی ) بنابراین اخذ مالیات یا اعمال قانون توسعه معابر یا ضبط آلات وادوات جرم و مانند اینها استثناء هستند و در حدود قانون اعتبار دارند.

آزادی سیاسی : قسمی از حقوق افراد است که به موجب آن می توانند حق حاکمیت داشته باشند. خواه بطور مستقیم و خواه از طریق انتخابات نمایندگان (اصل ۲۶ که ذکر شد) آزادی سیاسی از شرایط رژیم دموکراسی است و چنین حکومتی را حکومت دمکراتیک نامند.

آزادی عقیده : قسمی است از آزادیهای فردی که به موجب آن افراد حق آزادی ابراز اندیشه ها واعتقادات و نظریه های خود را دارند

آزادی فردی به معنی خاص : (اختیار نفس)

آزادی بدنی هر فرد بطوری که بتواند از هر نقطه کشور به نقطه دیگر آن مسافرت یا نقل مکان کرده یا از کشور خود خارج شده و به آن مراجعت کند و از توقیف بدون جهت محفوظ و مصون باشد

آزادی کار: قسمی است از آزادیهای افراد که به موجب آن شخص می تواند نیروی کار و هنر خود را به دیگری اجاره بدهد

آزادی مسکن : قسمی است از آزادیهای فردی که به موجب آن شخص می تواند از ورود دیگران حتی مأموران دولت، جز در موارد مصرح در قانون، به مسکن خود جلوگیری کند بنابراین وورد در منازل و مساکن اشخاص در مورد حریق و سیل و استمداد سکنه آنها ودستگیری مقصر یا اجرای احکام و اسناد رسمی در حدود قوانین مربوط مستثنی است. اماکن عمومی مانند قهوه خانه و مهمانخانه و سینما ومانند آنها مشمول این بحث نمی باشند.