سایت حقوقی "دادخواهی " در زمینه اطلاع رسانی و بررسی آخرین قوانین و مقررات الزام آور ، عنداللزوم درج تغییرات ، اصلاحات و الحاقات در مقررات  مورد اشاره ، اخبار حقوقی ، مقالات حقوقی قابل انتشار، فعالیت مینماید . درج هر گونه نوشته و عقیده حقوقی ، دلیل وابستگی به مراکز مذکور یا قبول عقاید معنونه نمیباشد و مسئولیت نوشته های مزبور بعهده نویسنده آن است

آئین نامه اجرائی قانون بیمه بیکاری

شماره 122626/ت 404 ه 19/10/1369

وزارت كار و امور اجتماعي
هيات وزيران در جلسه مورخ 12/10/1369 بنا به پيشنهاد وزارت كار و امور اجتماعي و سازمان تامين اجتماعي و به استناد ماده 14 قانون بيمه بيكاري مصوب 26/6/1369 آئين نامه اجرائي قانون مزبور را به شرح زير تصويب نمود:

ماده 1- قانون بيمه بيكاري مصوب 26/6/1369 در اين آئينامه اختصارا قانون ناميده ميشود.
ماده 2- كليه مديران و كارفرمايان كارگاهها ، موسسات توليدي ( صنعتي و كشاورزي ) خدمات فني و خدماتي داراي كاركنان مشمول قانون تامين اجتماعي كه تابع قوانين كار يا كار كشاورزي هستند موظف به اجراي مقررات اين آئين نامه مي باشند.
ماده 3- بيكار از نظر اين آئين نامه بيمه شده ايست كه بدون ميل و اراده بيكار شده و آماده به كار باشد . تشخيص بيكاري بدون ميل و اراده و تاريخ وقوع بيكاري بعهده واحد كار ئو امور اجتماعي محل است .
ماده 4- هرگونه تغيير يا بازسازي خط توليد ، جابجائي كارگاهها و ماشين آلات به منظور كاهش وابستگي و بهينه كردن توليد كه در راستاي سياستهاي اقتصادي و اجتماعي دولت صورت مي گيرد تغيير ساختار اقتصادي تلقي م يگردد و تصميم گيري در مورد كاركنان اين قبيل كارگاهها كه موقتا بيكار شناخته شده و در چهار چوب بند الف ماده 7 قانون از مقرري بيكاري استفاده خواهند نمود. به عهده شوراي عالي كار مي باشد.
تبصره 1- مديران و كارفرمايان كارگاههاي موضوع اين ماده موظفند طرح تغيير ساختار اقتصادي واحد خود را كه به تصويب وزارتخانه ذيربط ، (واحدهاي تابعه در استانها ) رسيده است ، همراه با تقاضاي كتبي ، تعهدات لازم و فهرست اسامي كاركنان مشمول طرح كه موقتا بيكار خواهند شد با ذكر مدت زمان استفاده از مقرري بيمه بيكاري به واحد كار و امور اجتماعي محل تسليم نمايند و پس از تاييد طرح توسط شوراي عالي كار نسبت به اجراي آن اقدام كنند.
تبصره 2- واحدهاي كار و امور اجتماعي مكلفند حداكثر ظرف 15 روز پس از دريافت طرح و تقاضاي كتبي ، مدرك مربوط را همراه با گزارش بازرسي كار جهت اتخاذ تصميم به شوراي عالي كار ارسال نمايند.
شوراي عالي كار ظرف يك ماه پس از دريافت مدارك مربوط تصميم خود را اعلام خواهد نمود.
ماده 5- كليه مديران و كارفرمايان و مجريان پروژه ها مكلفند حق بيمه بيكاري مشمولين قانون را به ترتيب مذكور در قانون تامين اجتماعي ، از تاريخ 6/5/1369 به شعب مربوط سازمان تامين اجتماعي پرداخت نمايند.
تبصره 1- مبناي پرداخت حق بيمه بيكاري،مزده بيمه شده مي باشد .
تبصره 2- سازمان تامين اجتماعي مكلف است با دريافت حق بيمه بيكاري طبق ضوابط قانون تامين اجتماعي به بيمه شدگاني كه با توجه به مقررات اين آئين نامه بيكار شناخته شده و از طريق واحدهاي كار و امور اجتماعي معرفي ميشوند ، مقرري بيمه بيكاري پرداخت نمايد.م
ماده 6- بيمه شدگاني كه بعلت بروز حوادث قهريه و غير مترقبه ازقبيل سيل ،زلزله ،جنگ ،آتش سوزي و … بيكار ميشوند ، در صورتي كه سابقه پرداخت حق بيمه آنان كمتر از 6 ماه باشد ، مطابق با مشموليني كه داراي 6 ماه سابقه پرداخت حق بيمه مي بشاند از مقرري بيمه بيكاري استفاده خواهند نمود.
ماده 7- بيمه شده بيكار موظف است ظرف 30 روز از تاريخ بيكاري فرم تقاضاي استفاده از مقرري بيمه بيكاري را تكميل و به واحد كار و امور اجتماعي محل ارائه نمايد.
تبصره 1- چنانچه بيمه شده بيكار در فاصله زماني 30 روز بعد از بيكاري امكان مراجعه و يا اعلام بيكاري به واحد كار و امور اجتماعي و ارائه يا ارسال تقاضاي استفاده از مقرري بيمه بيكاري را پيدا نكند تا 3 ماه از تاريخ وقوع بيكاري فرصت دارد مدارك خود را مبني بر عذر موجه ، همراه با تقاضاي كتبي به واحد كار و امور اجتماعي محل بمنظور طرح در هيات حل اختلاف ارائه نمايد . در صورتيكه هيات حل اختلاف استان مربوط عذر متقاضي را موجه تشخيص دهد مراتب را اعلام خواهد نمود.
تبصره 2- بيمه شده بيكار از تاريخ ارائه تقاضاي استفاده از مقرري بيمه بيكاري آمادگي خود را براي اشتغال بكار تخصصي و يا مشابه آن اعلام نموده است وموظف است در فاصله زمانهاي معيني كه توسط واحد كار وامور اجتماعي تعيين مي گردد در اداره كار وامور اجتماعي محل حضور يافته و دفاتر مربوط را امضا نمايد.
ماده 8- واحدهاي كار وامور اجتماعي موظفند حداكثر ظرف 30 روز پس از اخذ مدارك تكميل شده ( موضوع ماده 7 اين آئين نامه ) نسبت به غير ارادي بودن بيكاري متقاضي اظهار نظرنموده و در صورت تاييد ، وي را كتبا به سازمان تامين اجتماعي معرفي نمايند. واحدهاي اجرائي سازمان تامين اجتماعي مكلفند ظرف 10 روز پس از ثبت معرفي نامه فرد بيكار ، نسبت به احراز شرايط مندرج در بند الف ماده 6 قانون اظهار نظر و متعاقب آن مقرري بيمه بيكاري وي رابرقرار نمايند.
ماده 9- بيكاراني كه در زمان دريافت مقرري بيمه بيكاري با معرفي واحدهاي كار وامور اجتماعي به شغل يا مشاغلي گمارده شوند كه ميزان حقوق ومزاياي آنان كمتر از ميزان مقرري بيمه بيكاري باشد ، مابه التفاوت حقوق ومزاياي دريافتي تا ميزان مقرري بيمه بيكاري متعلقه توسط سازمان تامين اجتماعي به آنان پرداخت خواهد شد. در اين گونه موارد اشتغال بيمه شده بيكار و ميزان حقوق و مزاياي وي توسط واحد كار و امور اجتماعي محل به شعبه تامين اجتماعي پرداخت كننده مقرري بيمه بيكاري ،اعلام خواهدشد.
ماده 10- پرداخت مقرري بيمه بيكاري به مقرري بگيران داراي 55 سال سن و بيشتر در صورت عدم امكان اشتغال بكار آنان ،بدون رعايت بند الف ماده 7 قانون تا رسيدن به سن بازنشستگي موضوع ماده 76 قانون تامين اجتماعي ادامه مي يابد .
ماده 11- مقرري بيمه شدگاني كه در حين استفاده از مقرري بيمه بيكاري به خدمت وظيفه عمومي اعزام مي گردند در صورتي كه متاهل نباشند قطع مي گردد وپس از پايان خدمت وظيفه عمومي در صورت عدم اشتغال ، با معرفي واحد كار و امور اجتماعي مجددا نسبت به باقي مانده مدت استحقاقي ،مقرري آنان برقرار خواهد شد.
ماده 12- در مورد كارگراني كه در حين استفاده از مقرري بيمه بيكاري براساس حكم صادره شده از سوي مراجع ذيصلاح بازداشت يا زنداني ميگردند در صورت صدور راي مراجع مذكور مبني بر مجرميت آنان ، مشروط بر آن كه متاهل نباشند پرداخت مقرري بيمه بيكاري متوقف مي گردد و پس از گذراندن دور محكوميت بشرط عدم اشتغال ، با معرفي واحدكار و امور اجتماعي مجددا برقرار خواهد شد.
ماده 13- چنانچه دريافت كننده مقرري بيمه بيكاري حائز شرايط استفاده از مستمريهاي بازنشستگي و يا ازكار افتادگي كلي گردد مقرري بيمه بيكاري وي قطع و مستمريهاي مذكور طبق قانون تامين اجتماعي برقرار مي گردد.
تبصره – ملاك انجام حمايتهاي موضوع قانون تامين اجتماعي در ايام دريافت مقرري بيمه بيكاري حقوق و مزاياي ممبناي كسر حق بيمه زمان اشتغال بيمه شده بيكار خواهد بود.
ماده 14- در صورتي كه در طول مدت دريافت مقرري بيمه بيكاري در تعداد افراد تحت تكفل بيمه شده تغييراتي حاصل شود ،ميزان مقرري وي طبق مقررات بند ب ماده 7 قانون محاسبه و پرداخت خواهد شد.
بيمه شده مكلف است تغييرات تعداد عائله خود را با ارائه مدارك مثبته به شعبه پرداخت كننده مقرري وواحد كار وامور اجتماعي محل اطلاع دهد.
تبصره – احراز كفالت خواهد و برادر بيمه شده بيكار بعهده وزارت كار و امور اجتماعي خواهد بود.
ماده 15- دريافت كننده مقرري بيمه بيكاري در صورت اشتغال مجدد مكلف است حداكثر ظرف 15 روز از تاريخ اشتغال مراتب را به واحد كار و امور اجتماعي و شعبه پرداخت كننده مقرري كتبا اعلام نمايد.
ماده 16- واحدهاي كار و امور اجتماعي مكلفند مشخصات مقرري بگيراني را كه بدون عذر موجه از شركت در دوره هاي كارآموزي يا سواد آموزي و يا قبول تخصصي يا شغل مشابه پيشنهادي خودداري مي نمايند با ذكر تاريخ امتناع ، به سازمان تامين اجتماعي اعلام نمايند.
سازمان تامين اجتماعي موظف است مقرري بيمه بيكاري اين قبيل افراد را از تاريخ امتناع ، قطع نمايد.
ماده 17- واحد كار وامور اجتماعي محل مكلف است در صورت اطلاع از اشتغال بكار بيمه شده كه مقرري بيمه بيكاري دريافت مي نمايد ،فورا بررسي نموده و پس از احراز اشتغال بكار مقرري بگير مراتب را به شعبه پرداخت كننده مقرري جهت قطع مقرري ،اعلام نمايد.
چنانچه سازمان تامين اجتماعي نيز به نحوي از انحا از اشتغال بكار مقرري بگير مطلع گردد ، لازم است ضمن قطع مقرري بيمه شده مراتب را به واحد كار وامور اجتماعي محل اعلام نمايد.
تبصره – در صورت اعتراض كارگر نسبت به قطع مقرري توسط سازمان تامين اجتماعي ، واحد كار وامور اجتماعي مكلف است مراتب را بررسي و اعلام نظر نمايد. نظر واحد كار وامور اجتماعي قطعي و لازم الاجراست .
ماده 18- مقرري بيمه بيكاري بيمه شدگاني كه با دريافت مزد ايام بلاتكليفي به كار اعاده مي گردند قطع ميشود و اين قبيل افراد مكلفند مقرري دريافتي در دوران مزبور را طبق اعلام سازمان تامين اجتماعي مسترد نمايند. مديران وكارفرمايان بيمه شدگان موضوع اين ماده وواحدهاي كار وامور اجتماعي مكلفند مراتب اعاده بكار مقرري بگير را كتبا به شعبه پرداخت كننده مقرري اطلاع دهند.
تبصره – مديران وكارفرمايان بيمه شدگان موضوع اين ماده مكلفند حق بيمه هاي موضوع ماده 28 قانون تامين اجتماعي و ماده 5 قانون بيمه بيكاري ،مربوط به ايام بلا تكليفي را طبق ضوابط مقرر به سازمان تامين اجتماعي پرداخت نمايند.
ماده 19- در مواردي كه بيمه شده بيكار تحت هر عنوان من غير حق مبالغي را از صندوق بيمه بيكاري دريافت نموده باشد ، ملزم به بازپرداخت وجوه دريافتي مذكور خواهد بود.
سازمان تامين اجتماعي با استفاده از اختيارات اجرائي ناشي از قانون تامين اجتماعي نسبت به وصول وجوه موضوع اين ماده اقدام مي نمايد.
ماده 20- در اجراي ماده 9 قانون كليه مديران و كارفرمايان موظفند فرصتهاي اشتغال واحد خود را با هماهنگي شوراهاي اسلامي كار يا نمايندگان كارگران به مراكزخدمات اشتغال محل اعلام نمايند.
تبصره – مراكز خدمات اشتغال مكلفند ظرف 30 روز نسبت به تامين و معرفي نيروي كار مورد نياز كه از طرف مديران و كارفرمايان به آنان اعلام ميشود اقدام نمايند و در غير اين صورت مراتب عدم امكان تامين نيروي مذكور را كتبا به واحد درخواست كننده اطلاع دهند.
ماده 21- كليه وزارتخانه ها وسازمانهاي دولتي كه به نحوي از انحا پروانه كسب كار وموافقت اصولي و اجازه تاسيس واحدهاي توليدي و صنعتي و كشاورزي و خدمات فني را صادر مينمايند موظفند بيمه شدگاني را كه مقرري بيمه بيكاري دريافت مي نمايند براساس معرفي واحدهاي كار وامور اجتماعي جهت اخذ مجوزهاي كسب وكار وموافقت اصولي ، در اولويت قرار دهند.
تبصره – مقرري بيمه شدگان بيكاري كه با استفاده از مزاياي قانون بيمه بيكاري و اين آئين نامه موفق به اخذ پروانه كسب وكار و يا موافقت اصولي مي شوند از تاريخ آغاز بهره برداري و كسب وكار طبق اعلام وزارت كار و امور اجتماعي قطع مي گردد.
ماده 22- آن دسته از بيمه شدگاني كه تاريخ وقوع بيكاري آنان قبل از تاريخ 6/5/1369 باشد از هر حيث مشمول قانون ومقررات و دستور العملهاي مربوط به قانون دوره آزمايشي بيمه بيكاري خواهند بود.
ماده 23- در اجراي ماده 12 قانون ، اعتبار لازم جهت هزينه هاي اداري و پرسنلي وزارت كار وامور اجتماعي و سازمان تامين اجتماعي در اجراي قانون بيمه بيكاري و اين آئين نامه براساس توافق وزراي بهداشت ، درمان وآموزش پزشكي و كار وامور اجتماعي از محل درآمدهاي ناشي از قانون بيمه بيكاري تعيين مي گردد و به مصرف ميرسد.
ماده 24- مقررات اين آئين نامه از تاريخ اتمام دوره قانون آزمايشي بيمه بيكاري (6/5/1369)لازم الاجراست .
معاون اول رئيس جمهور – حسن حبيبي